Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ιστορία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ιστορία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη 3 Μαΐου 2016

Σεμινάριο για τις ερμηνείες του εμφυλίου στο Πάρκο Εθνικής Συμφιλίωσης το διήμερο 6-7 Μαΐου 2016

Το Ίδρυμα της Βουλής για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία, ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Καστοριάς, ο Σύλλογος Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Καστοριάς και η ΕΛΜΕ Καστοριάς σας καλούν στο εκπαιδευτικό σεμινάριο με τίτλο 
"Από τα ιστορικά τραύματα στις ερμηνευτικές διαμάχες για το παρελθόν: Πτυχές του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου και των συνεπειών του"
το οποίο θα διεξαχθεί στο Πάρκο Εθνικής Συμφιλίωσης 
την Παρασκευή 6 Μαΐου και το Σάββατο 7 Μαΐου 2016.

Το σεμινάριο, και ιδίως το εργαστηριακό του μέρος, το οποίο θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή, απευθύνεται κυρίως σε εκπαιδευτικούς αλλά και σε κάθε έναν που ενδιαφέρεται να το παρακολουθήσει. Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να δηλώσουν συμμετοχή με ηλεκτρονικό μήνυμα στη διεύθυνση raymond@otenet.gr. Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

Θα υπάρχει δυνατότητα δωρεάν μετάβασης στο Πάρκο Εθνικής Συμφιλίωσης με λεωφορείο που θα ξεκινήσει την Παρασκευή και το Σάββατο στις 9 το πρωί (αναχώρηση απέναντι από τον Μασούτη).

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να τηλεφωνήσετε στα 24670 62136 ή 6944 442689.

Ακολουθεί το πρόγραμμα του σεμιναρίου:

Από τα ιστορικά τραύματα στις ερμηνευτικές διαμάχες για το παρελθόν.
Πτυχές του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου και των συνεπειών του


Παρασκευή 6 Μαΐου 2016

Πρόεδρος: Αλέξανδρος Μακρίδης, πρόεδρος του συνδέσμου φιλολόγων

11.00 - 11.20 Άννα Ενεπεκίδου, «Το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία»

11.20 - 11.40 Αντώνης Καζάκος, «Τα εκπαιδευτικά προγράμματα του Ιδρύματος της Βουλής: Μύηση στη δημοκρατική κουλτούρα και στην ιστορική παιδεία».

11.40 - 12.10 Δημήτρης Μαυροσκούφης, «Η διδασκαλία των συγκρουσιακών θεμάτων στο μάθημα της Ιστορίας: δυνατότητες και όρια»

12.10 – 12.30 Συζήτηση

12.30 – 14.00 Βασίλης Δαλκαβούκης, «Η δεκαετία του 1940 στα προγράμματα τοπικής ιστορίας. Μερικά παραδείγματα με την αξιοποίηση μνημείων»

14.00- 15.30 Διάλειμμα και ελαφρύ γεύμα

15.30-17.00 Αλεξάνδρα Δημακοπούλου (βιωματικό εργαστήριο) «Στην Ελλάδα του Εμφυλίου: μια διδακτική προσέγγιση»

17.00-17.15 Διάλειμμα

17.15-18.45 Ζέτα Παπανδρέου, (βιωματικό εργαστήριο) «Πτυχές από τη ζωή των γυναικών πολιτικών κρατουμένων στην Ελλάδα κατά τις δεκαετίες 1940 και 1950».


Σάββατο 7 Μαΐου 2016

Πρόεδρος: Κώστας Χατζηφωτιάδης, μέλος Δ.Σ. του συλλόγου εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης

11.00-11.30 Γιώργος Κόκκινος, «Η ιστορία στον μετανεωτερικό κόσμο: η θέση των τραυματικών και επίμαχων ιστορικών γεγονότων στη σύγχρονη ιστορική κουλτούρα και συνείδηση»

11.30 -12.00 Έλλη Λεμονίδου, «Η έννοια της συμφιλίωσης στην ιστορία και την ιστορική εκπαίδευση»

12.00 -12.20 Συζήτηση

12.20 -12.30 Διάλειμμα

Πρόεδρος: Σπύρος Παρίσσης, πρόεδρος της ΕΛΜΕ Καστοριάς

12.30-13.00 Σοφία Ηλιάδου-Τάχου, «Η ελληνική ιστοριογραφία αντιμέτωπη με τις αποχρώσεις της κατοχικής βίας: η περίπτωση της ΟΠΛΑ»

13.00 -13.30 Γιάννης Μπέτσας, «Πολιτικές των βασιλικών ιδρυμάτων για τη νεολαία, την έρευνα και την εκπαίδευση στη μετεμφυλιακή Ελλάδα. Η εφαρμογή του αμερικανικού προτύπου πολιτισμικής αφομοίωσης»

13.30-14.00 Μάνος Αυγερίδης, «Εμείς και οι ξένοι. Προσεγγίζοντας τη δεκαετία του 1940 μέσα από τις λέξεις της»

14.00-14.30 Συζήτηση

14.30-16.00 Διάλειμμα και ελαφρύ γεύμα

16.00-18.00 Ραϋμόνδος Αλβανός, Από το Μακεδονικό Αγώνα στον Εμφύλιο πόλεμο. Μια περιήγηση στη νεότερη ιστορία της ελληνικής κοινωνίας βασισμένη στις φωτογραφίες της έκθεσης του Πάρκου Εθνικής Συμφιλίωσης "Διαδρομές στην ιστορία" (περιλαμβάνει σύντομο περίπατο και επίσκεψη στην έκθεση του ΠΕΣ)


Συμμετέχοντες


Ραϋμόνδος Αλβανός, Επιστημονικός υπεύθυνος Πάρκου Εθνικής Συμφιλίωσης, Διδάκτωρ Ιστορίας

Μάνος Αυγερίδης, Υπ. Διδάκτωρ Ιστορίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Βασίλης Δαλκαβούκης, Επίκουρος Καθηγητής, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Αλεξάνδρα Δημακοπούλου, Φιλόλογος Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, Διδάκτωρ Πολιτικών Σπουδών της École des Hautes Études en Sciences Sociales

Άννα Ενεπεκίδου, Μουσειολόγος, Υπεύθυνη τμήματος εκθέσεων του Ιδρύματος της Βουλής

Σοφία Ηλιάδου-Τάχου, Καθηγήτρια Ιστορίας της εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Δυτικης Μακεδονίας

Αντώνης Καζάκος, Υπεύθυνος Εκπαιδευτικών προγραμμάτων Ιδρύματος της Βουλής

Γιώργος Κόκκινος, Καθηγητής Ιστορίας και Διδακτικής της Ιστορίας Παν/μίου Αιγαίου

Έλλη Λεμονίδου, Επίκουρη Καθηγήτρια Παν/μίου Πατρών

Δημήτρης Μαυροσκούφης, Καθηγητής Διδακτικής Μεθοδολογίας και Ιστορίας της Εκπαίδευσης, Κοσμήτορας Φιλοσοφικής Σχολής Α.Π.Θ.

Γιάννης Μπέτσας, Επίκουρος Καθηγητής Ιστορίας της Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας

Ζέτα Παπανδρέου, Διδάκτωρ Διδακτικής της Ιστορίας, εκπαιδευτικός πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης

Δευτέρα 22 Ιουνίου 2015

"Αποχαιρετισμός στη Σαλονίκη" (παρουσίαση βιβλίου)



Την ερχόμενη Κυριακή, 28 Ιουνίου 2015 και ώρα 19:30 στην Αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Καστοριάς θα γίνει παρουσίαση του βιβλίου "Αποχαιρετισμός στη Σαλονίκη" του Εβραίου συγγραφέα Leon Sciaky. 
Το βιβλίο αναφέρεται στην ακμή και παρακμή της πόλης της Θεσσαλονίκης στο μεταίχμιο του 19ου και 20ου αιώνα μέσα από την αντίστοιχη πορεία του εβραϊκού στοιχείου της. 
Ομιλητές θα είναι οι: Αλεξάνδρα Πάντσου, φιλόλογος, Ελένη Σκενδέρη, αγγλικής φιλολογίας και Παναγιώτης Κωστούλας, δικηγόρος Καστοριάς.


Τρίτη 19 Μαΐου 2015

Επιστημονικό Συνέδριο "Ιστοριογραφικές αναζητήσεις της νεότερης και σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας"





H Ένωση Επιστημόνων Δυτικής Μακεδονίας «ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΣΟΜΟΥΛΗΣ» 
και η Ακαδημία Γραμμάτων και Τεχνών Καστοριάς «ΘΩΜΑΣ ΜΑΝΔΑΚΑΣΗΣ» διοργανώνουν Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα 
«Ιστοριογραφικές αναζητήσεις της νεότερης και σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας».
 Το Συνέδριο θα πραγματοποιηθεί στην Καστοριά
στον συνεδριακό χώρο του ξενοδοχείου ESPEROS PALACE
από 22 έως 24 Μαΐου 2015
σύμφωνα με το συνημμένο Πρόγραμμα, με σημαντικές και ενδιαφέρουσες εισηγήσεις από αξιόλογους εισηγητές.






Δευτέρα 7 Ιουλίου 2014

Τρίτη 3 Ιουνίου 2014

Το καλύτερο "μάθημα Ιστορίας"


"Σ΄ ένα κόσμο χωρίς μαγεία, χωρίς πίστη, χωρίς ελπίδα, χωρίς θεό και μοναδική αλήθεια, σε ένα κόσμο χαώδη και κατακερματισμένο, πώς μπορεί η ιστορία να είναι ή να φαντάζει επική; Ούτε και να καμώνεται μπορεί. Στη νεότητά της η ιστορία υπήρξε επική. Τώρα όμως στην ωριμότητά της δεν μπορεί παρά να είναι ειρωνική, σαρκαστική, σχετικιστική, τραγική. Ίσως οι επικοί τρόποι να ξανακάνουν την εμφάνισή τους στη σκηνή της ιστοριογραφίας όταν φουσκώσουν και πάλι τα πανιά των οραματισμών και το ποτάμι της δικαιοσύνης κυλήσει ορμητικό, όταν οι άνθρωποι πιστέψουν στις δυνάμεις τους και εκφράσουν τη συλλογική σκέψη και δημιουργικότητά τους, όταν κατορθώσουν να λυτρωθούν από το άγος και το άχθος του παρελθόντος, όταν η ουτοπία αρχίσει να θαμποχαράζει".

«Η ιστορία μπορεί να μας βοηθήσει. Μπορεί, επίσης, να είναι πολύ επικίνδυνη. Είναι περισσότερο σώφρον να αντιμετωπίζουμε την ιστορία όχι ως σωρό νεκρών φύλλων ή συλλογή σκονισμένων έργων τέχνης, αλλά ως μικρή λίμνη, μερικές φορές ευεργετική, συχνά θειούχο, που, χωμένη κάτω από το παρόν, διαμορφώνει σιωπηλά τους θεσμούς μας, τον τρόπο που σκεπτόμαστε, το τι μας αρέσει και τι δεν μας αρέσει. Απευθυνόμαστε σε αυτήν [....] για επιβεβαίωση, για να πάρουμε μαθήματα και πληροφορίες. Η επιβεβαίωση, είτε πρόκειται για προσδιορισμό της ταυτότητας ομάδων, για αιτήματα ή για δικαίωση, σχεδόν πάντοτε προκύπτει από τη χρήση του παρελθόντος. [...] Το παρελθόν μπορεί να χρησιμοποιηθεί σχεδόν για όλα τα πράγματα που θέλουμε να κάνουμε στο παρόν. Κάνουμε κακή χρήση του όταν δημιουργούμε ψέματα για το παρελθόν ή γράφουμε την ιστορία με τρόπο που να παρουσιάζεται μόνο η δική μας άποψη». 
Margaret Macmillan, Χρήση και κατάχρηση της ιστορίας, μετάφραση Μίνα Καρδαμίτσα – Ψυχογιού, Ινστιτούτο του Βιβλίου – Α. Καρδαμίτσα, Αθήνα 2012, 11 [πρώτη έκδοση στην αγγλική γλώσσα 2009]


Πέμπτη 22 Μαΐου 2014

Ο Πόντος ακόμα ζει

Από το ντοκιμαντέρ "Στα Χνάρια των Αργοναυτών" (2010). Αφήγηση από τον κ. Κώστα Αρζόγλου

Παρασκευή 4 Απριλίου 2014

Σπουδαστήριο Τοπικής Ιστορίας-Πρόσκληση

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Αίθουσα Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα

Σας προσκαλούμε να συμμετάσχετε στο Πρόγραμμα Δράσεων του Σπουδαστηρίου μας που αφορά την παρουσίαση, την προβολή της τοπικής μας ιστορίας, της ιστορίας του Μακεδονικού Αγώνα και γενικότερα της ιστορίας της χώρας μας.

Με πολλή τιμή για το Δ.Σ.
Ο Πρόεδρος
Χρυσόστομος Παπασταύρος

Πληροφορίες :
ΤΗΛ.: 24670 21144 & 6973626676 ΦΑΞ: 2467021144
E-mail: sfmmagona@hotmail.gr

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΕΩΝ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΡΙΟΥ ΤΟΠΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ
(Είδος Ανοικτού Πανεπιστημίου)
Α΄ΕΞΑΜΗΝΟ 2014

Κυριακή 13 Απριλίου 2014, ώρα 6:30 μ.μ. 
Ομιλητής: 0 κ. Ραϋμόνδος Αλβανός 
Επιστημονικός Συνεργάτης ΤΕΙ Καστοριάς  (Τμήμα Δημ. Σχέσεων και Επικοινωνίας)
και Πάρκου Εθνικής Συμφιλίωσης. 

Θέμα: Ο ρόλος του κράτους στην κοινωνική (επ)ανάσταση του Μεσοπολέμου και η δημιουργία της σύγχρονης Ελλάδας.

Σημείωση: Υποβολή ερωτήσεων από τους ακροατές.
Ακολουθεί δεξίωση.
Υπεύθυνος Προγράμματος: Χρυσόστομος Παπασταύρος

Τρίτη 18 Φεβρουαρίου 2014

Β. Κωστόπουλος, Ο οθωμανικός στρατώνας στην Καστοριά

O οθωμανικός στρατώνας σήμερα. Πηγή: Αρχείο Β. Κωστόπουλου.
Σε περίβλεπτο σημείο της νότιας εισόδου της Καστοριάς, επί της οδού Γράμμου, χωροθετείται ο παλιός στρατώνας της πόλης, ένα επιβλητικό κτήριο συνδεδεμένο άρρηκτα με τη νεότερη ιστορία της. Αποτελεί ένα από τα τρία σωζόμενα δημόσια οθωμανικά μνημεία που υπάρχουν σήμερα στην πόλη (τα άλλα δύο είναι το Κουρσούμ(λι) τζαμί και ο μενδρεσές), το οποίο κατά το Μεσοπόλεμο περιήλθε στην κυριότητα του ελληνικού στρατού και μεταπολεμικά ανοικοδομήθηκαν γύρω του οι υπόλοιπες στρατιωτικές εγκαταστάσεις του Στρατοπέδου Μαθιουδάκη. Πριν λίγα χρόνια, το στρατόπεδο καταργήθηκε και το σύνολο της έκτασής του περιήλθε το 2006 στη δικαιοδοσία του Δήμου Καστοριάς, όπως εξάλλου έγινε και με τα περισσότερα στρατόπεδα της επικράτειας που βρίσκονταν εντός πόλεων. Η ύπαρξη ενός στρατοπέδου εντός του αστικού ιστού κρίνεται ασύμβατη με τις υπόλοιπες χρήσεις γης και λειτουργίες μιας πόλης και τα 71 στρέμματα του Στρατοπέδου Μαθιουδάκη επρόκειτο να δώσουν ζωτικό χώρο στην πυκνοδομημένη Καστοριά, όπου λόγω μορφολογίας του εδάφους υπάρχει στενότητα χώρου.

Έλληνες στρατιωτικοί μπροστά στον στρατώνα. Η φωτογραφία χρονολογείται την πρώτη δεκαετία μετά την απελευθέρωση του 1912, όσο μπορούμε να κρίνουμε από τις στολές και τον τύπο των όπλων (Mannlicher). Πηγή: Αρχείο Γ. Γκολομπία).

Το ιστορικό πλαίσιο που περιβάλλει το κτίσμα είναι πλουσιότατο, καθώς συνδέθηκε με όλα τα πολεμικά γεγονότα του 20ου αι. που έλαβαν χώρα στην πολύπαθη αυτή περιοχή. Ανοικοδομήθηκε από τους Οθωμανούς και πιθανότατα με σχέδια γάλλων μηχανικών τα πρώτα χρόνια μετά τη βουλγάρικη εξέγερση του Ίλιντεν το 1903, μαζί με τις φυλακές που βρισκόταν στη θέση των σημερινών δικαστηρίων. Το 1912, στα γεγονότα απελευθέρωσης της πόλης, στέγαζε τις πολυάριθμες οθωμανικές δυνάμεις. Όπως προκύπτει από μαρτυρίες των πρωταγωνιστών της απελευθέρωσης, ο στρατώνας (kisla) ήταν το διοικητικό κτήριο όπου ο απεσταλμένος του Άρτη υπίλαρχος Παναγιώτης Νικολαΐδης θα συναντούσε τον Μεχμέτ Πασά, ώστε να πραγματευτεί την παράδοση της πόλης. Αυτό δεν έγινε καθώς οι Οθωμανοί εγκατέλειψαν αμαχητί την πόλη και ο Νικολαΐδης ύψωσε την ελληνική σημαία στον στρατώνα. Στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο φιλοξένησε προσωρινά τα γαλλικά στρατεύματα και μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή τους πρόσφυγες εξ Ανατολών που συνέρρευσαν στην πόλη. Κατά τον Μεσοπόλεμο δεν κατεδαφίστηκε όπως έγινε με πολλά ακόμη τούρκικα κτήρια, αλλά επισκευάστηκε το 1925 και προτάθηκε η εγκατάσταση εδώ του δημοτικού νοσοκομείου ή εκκλησιαστικής σχολής, σχέδια που δεν τελεσφόρησαν. Με την κήρυξη του Ελληνο-ιταλικού Πολέμου το 1940 εγκαταστάθηκαν εδώ στρατεύματα του πεσόντα συνταγματάρχη Κωνσταντίνου Δαβάκη, ενώ αργότερα επιτάχθηκε διαδοχικά από τους ιταλούς και γερμανούς κατακτητές, τους αντάρτες και τέλος χρησιμοποιήθηκε από τον ελληνικό στρατό. Το μέγεθος και η ανθεκτικότητά του το καθιστούσαν ιδανική επιλογή για την εγκατάσταση πολυπληθών μαζών, όπως στρατεύματα και ομάδες προσφύγων. Στη συνέχεια, για περισσότερα από 50 έτη αποτέλεσε τον πυρήνα των εγκαταστάσεων του Στρατοπέδου Μαθιουδάκη, ώσπου το 2004 με την Πολεοδομική Μελέτη Αναθεώρησης της πόλης προτάθηκε η απόδοση της συνολικής έκτασης στο Δήμο για την ανέγερση κοινωφελών κτηρίων, όπως χώρων αστυνομίας, γυμνασίου - λυκείου, περιφερειακού ιατρείου, δημοτικής υπηρεσίας ύδρευσης - αποχέτευσης και χώρων πρασίνου. Έκτοτε, το κτίσμα εγκαταλείφθηκε και λειτούργησε για κάποια περίοδο ως κυνοκομείο.
Πανοραμική άποψη των παραλίμνιων περιοχών Ντόπλιτσα και Άμμος - Μύλοι με τους στρατώνες, στα νότια της Καστοριάς. Σήμερα, αυτές οι περιοχές είναι δομημένες. Πηγή: Aρχείο Α. Παύλου

Το κεντρικό τριώροφο τμήμα με την διπλή σκάλα.
 Πηγή: Αρχείο Β. Κωστόπουλου
   
. 


Με διαστάσεις 62,8 x 8,2 μ. αποτελεί ένα ιδιαίτερα επιβλητικό, διώροφο, ορθογώνιο και επίμηκες οικοδόμημα που αναπτύσσεται συμμετρικά εκατέρωθεν μιας κεντρικής τριώροφης προεξοχής, χαρακτηριστικό δείγμα λιτής στρατιωτικής αρχιτεκτονικής. Η τοποθεσία του σε μια φυσική έξαρση του εδάφους και δίπλα σε κεντρική οδική αρτηρία της πόλης εντείνουν αυτή την επιβλητικότητα και την περίοπτη θέση του κτηρίου. Είναι κατασκευασμένο από φέρουσα υπερμπατική τοιχοποιία, έχει ξύλινα κουφώματα με υαλοστάσιο και στέγαση από ξύλινη κεραμοσκεπή. Τα αρχικά ξύλινα δάπεδα αντικαταστάθηκαν μεταπολεμικά με πλάκες οπλισμένου σκυροδέματος και προστέθηκαν εσωτερικά στις πτέρυγες μια αξονική σειρά ξύλινων υποστυλωμάτων. Η είσοδος στο κεντρικό, τριώροφο τμήμα γίνεται από μια διπλή πέτρινη σκάλα, ενώ εσωτερικά υπάρχει ένα ξύλινο σκαλοστάσιο σχήματος Π. Οι χώροι του τριώροφου τμήματος είναι μικροί, που προφανώς στέγαζαν διοικητικούς χώρους, ενώ εκατέρωθεν αναπτύσσονται οι πτέρυγες των ενιαίων θαλάμων. Σε παλαιότερες φωτογραφίες εμφανίζεται επίσης και ένας μικρός κεντρικός εξώστης. Μορφολογικά, οι ορθογώνιοι όγκοι διακρίνονται για τη στιβαρή λιτότητά τους και ως μόνες διακοσμητικές προθέσεις διακρίνονται οι προεξέχουσες εξωτερικά λωρίδες στο γείσο της στέγης και τη στάθμη των δαπέδων των ορόφων, όπως και τα εναλλάξ τοποθετημένα αγκωνάρια στις γωνίες, που επίσης προεξέχουν. Τα ανοίγματα του χαμηλού ισογείου είναι ορθογώνια, ενώ των ορόφων τοξωτά και μεγαλύτερων διαστάσεων. Τέλος, οι όψεις καλύπτονται εξ’ ολοκλήρου με κονίαμα, τραχύτερο στο ισόγειο και πιο λείο στην ανωδομή. Η κάλυψη του κτηρίου είναι 546 m2 και το συνολικό εμβαδόν ορόφων περίπου 1218 m2, καθιστώντας το ένα από τα μεγάλα δημόσια κτίρια που υπάρχουν σήμερα στην πόλη.
Η ανατολική πτέρυγα με τον ενιαίο θάλαμο οπλιτών στον 1ο όροφο. Διακρίνονται τα τοξωτά παράθυρα και η αξονική σειρά ξύλινων υποστυλωμάτων. Πηγή: Αρχείο Β. Κωστόπουλου.


Όπως προαναφέρθηκε το 2004 αποφασίστηκε η εγκατάσταση κοινωφελών κτισμάτων στο Στρατόπεδο Μαθιουδάκη. Η θέση του οθωμανικού στρατώνα επιλέχθηκε για την ανοικοδόμηση του νέου κτηρίου της αστυνομίας, καθώς η υπηρεσία στεγάζεται μέχρι σήμερα σε μισθωμένο, πεπαλαιωμένο κτίσμα. Έτσι, ο Δήμος Καστοριάς παραχώρησε με απόφασή του την έκταση στο Υπουργείο Δημόσιας Τάξης. Ο στρατώνας λόγω της μέχρι πρότινος χρήσης του από τον στρατό, της μετέπειτα εγκατάλειψης και της άγνοιας των φορέων δεν αντιμετωπίστηκε ποτέ σαν ιστορικό κτίσμα και δεν κηρύχθηκε διατηρητέος. Στα τέλη του 2012 και αρχές του 2013 ξεκίνησαν οι προεργασίες κατεδάφισης ώστε να υλοποιηθεί η μελέτη για το νέο αστυνομικό μέγαρο που θα κατασκευαζόταν με σύμπραξη του Οργανισμού Σχολικών Κτιρίων και ιδιωτικής εταιρίας. Τότε υπήρξε και η αντίδραση πολιτών, συλλόγων και ορισμένων τοπικών πολιτευτών. Το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων αποφάσισε στις 21 Μαρτίου 2013 τη μη διατήρηση του στρατώνα, παρά την αντίθετη αρχική γνωμοδότηση της Εφορείας Νεωτέρων Μνημείων Κεντρικής Μακεδονίας και της Διεύθυνσης Νεότερης και Σύγχρονης Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς. Η σχετική υπουργική απόφαση δημοσιεύθηκε στις 29 Μαρτίου 2013. Πολύ μελάνι έχει χυθεί και πλείστα έχουν λεχθεί στα τοπικά μέσα ενημέρωσης γι’ αυτές τις αποφάσεις, ενώ η τοπική κοινωνία δείχνει διχασμένη. Το θέμα πήρε πολιτικές διαστάσεις με τις παρεμβάσεις του ευρωβουλευτή Κρίτωνα Αρσένη, διαφόρων βουλευτών της Ελληνικής Βουλής και τοπικών πολιτευτών. Τα ασφαλιστικά μέτρα που κατέθεσε ενάντια στην κατεδάφιση ο τοπικός πολιτιστικός σύλλογος ‘’Σπασμένο Ρόδι’’ οδήγησαν την υπόθεση στο Συμβούλιο της Επικρατείας, το οποίο όρισε ως αρχική ημερομηνία εκδίκασης την 5η Φεβρουαρίου 2014. Καταθέτοντας αίτηση προτίμησης, η εκδίκαση ορίστηκε για τις 20 Νοεμβρίου 2013, αλλά τελικά έγινε στις 4 Δεκεμβρίου και πήρε μια μικρή προθεσμία ακόμη για τις 17 Ιανουαρίου 2014. Τελικώς, βρισκόμαστε εν αναμονή της απόφασης καθώς δεν έχει ανακοινωθεί ακόμη.
Απόσπασμα του ρυμοτομικού σχεδίου Καστοριάς, όπως οριστικοποιήθηκε με την Πολεοδομική Μελέτη Αναθεώρησης του 2004. Διακρίνεται με κόκκινο χρώμα το κτίριο του στρατώνα, όπως επίσης και οι προτεινόμενες χρήσεις γης στο πρώην Στρατόπεδο Μαθιουδάκη. Πηγή: Υπηρεσία Δόμησης Δήμου Καστοριάς.
Το ζήτημα του νέου αστυνομικού μεγάρου Καστοριάς είναι ένα χρονίζον πρόβλημα και πάγιο αίτημα της τοπικής κοινωνίας. Ακόμη και όσοι είναι ενάντια στην κατεδάφιση του στρατώνα υποστηρίζουν σθεναρά την επιτάχυνση των ενεργειών για την ανοικοδόμησή του. Όμως, άξιο απορίας παραμένει το γεγονός επιλογής της αυτούσιας θέσης του στρατώνα για το νέο μέγαρο, καθώς τα διπλανά οικοδομικά τετράγωνα που ανήκαν στο πρώην στρατόπεδο και πλέον στον Δήμο Καστοριάς παραμένουν αδόμητα και (απ΄όσο είναι γνωστό) δεν υπάρχουν προθέσεις για την ανοικοδόμησή τους στο εγγύς μέλλον. Ίσως θα μπορούσε να γίνει μεταφορά σε κάποιο γειτνιάζον δημοτικό οικόπεδο σε συνδυασμό με μια μερική τροποποίηση της μελέτης. Εναλλακτική λύση αποτελεί η αποκατάσταση του ιστορικού στρατώνα και η στέγαση του μεγάρου εκεί, αν και αυτός φαντάζει κατάλληλος για επανάχρηση ως χώρος πολιτισμού, είτε πνευματικού κέντρου που δεν υφίσταται στην πόλη, είτε δημοτικής βιβλιοθήκης που φιλοξενείται σήμερα σε μισθωμένο όροφο πολυκατοικίας. Σε αυτή την κατεύθυνση κινούνται και δύο διπλωματικές εργασίες που εκπονήθηκαν τα τελευταία χρόνια στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και αφορούν το οικοδόμημα. Επίσης, ας έχουμε κατά νου ότι παρόμοια στρατιωτικά κτίσματα, όπως το Πολεμικό Μουσείο και τα κτήρια του πρώην Στρατοπέδου Παύλου Μελά στη Θεσσαλονίκη, οι νεότεροι οθωμανικοί στρατώνες του Ηρακλείου, αυτός στη Σούρπη Μαγνησίας, τα μαγειρεία των στρατώνων του Αλή Πασά στα Ιωάννινα και οι καποδιστριακοί ή οθωνικοί στρατώνες στο Άργος, τη Λαμία και την Υπάτη Φθιώτιδας έχουν ήδη ή σχεδιάζεται να αποκατασταθούν.

Κλείνοντας, ως μόνος ευκταίος στόχος μοιάζει η συμπόρευση της τοπικής κοινωνίας σε ταυτόχρονες και άμεσες ενέργειες ανοικοδόμησης του νέου μεγάρου και αποκατάστασης του οθωμανικού στρατώνα, ίσως με την απορρόφηση κοινοτικών κονδυλίων. Η Καστοριά δε χρειάζεται ένα ακόμη ιστορικό ατόπημα και πολιτιστικό έγκλημα, όπως έγιναν τις προηγούμενες δεκαετίες σε διάφορα δημόσια και ιδιωτικά κτίσματα που έχριζαν διατήρησης αλλά κατεδαφίστηκαν (παλιό Γυμνάσιο, παλιά Ελληνική Σχολή, Αλληδιδακτικό Σχολείο, Παρθεναγωγείο, διάφορα οθωμανικά και εβραϊκά κτίσματα, δεκάδες αρχοντικά παραδοσιακής μακεδονίτικης ή νεοκλασικής τεχνοτροπίας).

billkos1484@gmail.com

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ- ΕΙΔΗΣΕΟΓΡΑΦΙΑ
- Αργυρόπουλος Μένιος, Η απελευθέρωσις της Καστοριάς, Καστοριά, φ. 728 (7.11.37), φ. 729 (14.11.37)
- Αρσένης Κρίτων, Πολιτικές παρεμβάσεις κινούν τα νήματα στο Υπουργείο Πολιτισμού, Οδός, φ. 689 (25.4.13)
- Μπακάλης Ιωάννης, Η κατάληψη της Καστοριάς, Δυτική Μακεδονία, φ. 59 (4.1.31)
- Σύνταξης, Ιερατική σχολή εν Καστοριά, Καστοριά, φ. 16 (16.8.20)
Νοσοκομείον εν Καστοριά, Καστοριά, φ. 106 (22.2.25)
Οι στρατώνες, Καστοριά, φ. 123 (28.6.25)
- Τζημόπουλος Γιάννης, Η απελευθέρωσις της Δυτικής Μακεδονίας από την τουρκική σκλαβιά, Θεσ/νίκη, 1974
- Τσολάκης Πάνος, Η περιοχή της ‘’Ντόπλιτσας’’ στην Καστοριά, ανέκδοτη ανακοίνωση (Καστοριά 18.6.13)

ΔΙΚΤΥΑΚΟΙ ΤΟΠΟΙ
-Η επιστολή του κ. Μαντζούρα Ρωμύλου προς το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων, ιστότοπος εφημερίδας Οδός, 28.1.13
-Η υπουργική απόφαση με αρ. πρωτ. ΥΠΑΙΘΠΑ/ΓΔΑΜΤΕ/ΔΝΣΑΚ/40784/5998/492 που δεν χαρακτηρίζει ως μνημείο τον στρατώνα, 29.3.13
-Το κείμενο της ένστασης κατά της απόφασης του ΥΠ.Π.Θ.Π.Α. για τον στρατώνα Μαθιουδάκη από τον σύλλογο ‘’Σπασμένο Ρόδι’’, 26.4.13)

Βασίλης Κωστόπουλος, αρχιτέκτονας μηχανικός ΑΠΘ
Πηγή: http://www.monumenta.org,16/02/2014 (Αναδημοσίευση: http://fouit.gr

Σάββατο 15 Φεβρουαρίου 2014

Memoro: οι αφηγήσεις μου - η ιστορία μας

Μια πρόταση για το μάθημα των Ερευνητικών Εργασιών 
Ιταλία - Ελλάδα
Αφορμή για την παρουσίαση του προγράμματος που ακολουθεί στάθηκε μια ενημερωτική συνάντηση στις 18 Μαΐου 2012, στο Χώρο Τέχνης Βρυσάκι στην Αθήνα. Το πρόγραμμα «Memoro-Τράπεζα Αναμνήσεων» είναι μία ακόμη προσπάθεια αξιοποίησης των προσωπικών αφηγήσεων στη διατήρηση της μνήμης και της ιστορίας μέσα από την τυπική και μη τυπική εκπαίδευση. Η λειτουργία του ξεκίνησε το 2007 στην Ιταλία, η ιστοσελίδα -βασικό εργαλείο του προγράμματος- το 2008 και από το 2009 το πρόγραμμα στηρίζει και υλοποιεί στην Ιταλία η μη κερδοσκοπική οργάνωση Associazione Banca della Memoria ONLUS. Η προσπάθεια έχει βρει μεγάλη ανταπόκριση σε χώρες σε όλες τις ηπείρους: Καμερούν, Η.Π.Α., Αργεντινή, Πουέρτο Ρίκο, Βενεζουέλα, Ιαπωνία, Γαλλία, Ισπανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία, Πολωνία και Ελλάδα.
Στην Ελλάδα, η Ελληνική Τράπεζα Αναμνήσεων σε συνεργασία με την ιταλική Banca della Memoria υλοποιούν το ευρωπαϊκό πρόγραμμα με τίτλο «Οι αναμνήσεις μου - Η ιστορία μας: ενεργός ευρωπαϊκή μνήμη». Το 2012 έχει χαρακτηριστεί ως Ευρωπαϊκό Έτος Ενεργού Γήρανσης και Αλληλεγγύης των Γενεών. Σε αυτό το πλαίσιο ζητούμενο του προγράμματος είναι η διατήρηση της μνήμης της Ευρώπης μέσα από τις προσωπικές μαρτυρίες των ανθρώπων. Όπως αναφέρεται στο σχετικό υλικό «[...] έχει στόχο την κατανόηση των βασικών αξιών της ΕΕ, όπως η ελευθερία, η δημοκρατία και ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μέσα από τη μνήμη της καταπάτησής του από το ναζισμό, το φασισμό και το σταλινισμό στην Ευρώπη». Η ανταλλαγή και η καταγραφή αναμνήσεων των Ελλήνων και των Ιταλών είναι η βάση για μια ουσιαστική «συνομιλία», μέσα από την ατομική προφορική ιστορική αφήγηση, των γενεών, μια πολυτροπική αφήγηση που λειτουργεί, με την πολλαπλότητά της, συμπληρωματικά προς την «επίσημη» ιστορία.
Σημαντική για την επιτυχία του προγράμματος είναι η ενεργή συμμετοχή των ηλικιωμένων ως αφηγητών και των νέων ως καταγραφέων της μνήμης ή εξερευνητών αναμνήσεων, όπως τους ονομάζει το Memoro. Οι εξερευνητές, είτε είναι μαθητές είτε όποια ομάδα επιθυμεί να συνεισφέρει στη συγκέντρωση υλικού, με την καθοδήγηση του υπεύθυνου του προγράμματος καταλήγουν στα επιμέρους θέματα, μελετούν το ιστορικό υλικό και διαμορφώνουν τις ερωτήσεις που θα απευθύνουν στους αφηγητές, προκειμένου να οργανωθεί η αφήγηση χωρίς όμως να χαθεί ο αυθορμητισμός και η ρευστότητα του προφορικού λόγου. Μπορεί κανείς να απευθυνθεί στα μέλη της οικογένειάς του, στην τοπική κοινότητα ή σε συγκεκριμένους αφηγητές αν το θέμα είναι ειδικό. Απαραίτητη προϋπόθεση, οι αφηγητές να έχουν γεννηθεί πριν το 1950.
Η καταγραφή είναι πάντοτε ατομική και γίνεται με τη μορφή συνέντευξης, οπότε είναι απαραίτητες οι οδηγίες για να κυλήσουν ομαλά η αφήγηση και η ακρόαση, σε κλίμα αμεσότητας, εμπιστοσύνης και οικειότητας, ώστε η προσωπική εμπειρία, η γνώση και η ανάμνηση να φτάσουν στη νέα γενιά όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένες και σαφείς. Τα εργαλεία μπορεί να είναι μια κάμερα ή ένα κινητό τηλέφωνο με κάμερα. Συστήνεται η χρήση εξωτερικού μικροφώνου και τρίποδου για σταθερές λήψεις. Ο αφηγητής καλείται να υπογράψει δύο έγγραφα (συγκατάθεσης και παραχώρησης δικαιωμάτων) πριν την έναρξη της συνέντευξης. Στο πακέτο του εκπαιδευτικού υλικού υπάρχουν αναλυτικές κινηματογραφικές οδηγίες, π.χ. συμβουλές για τη θέση της κάμερας, το φωτισμό, τα «κάδρα», τον ήχο κλπ. Μετά το τέλος των συνεντεύξεων, το υλικό ελέγχεται από τη συντακτική ομάδα, γίνονται οι απαραίτητες διορθώσεις και το μοντάζ με ένα απλό πρόγραμμα επεξεργασίας ήχου και εικόνας, και το αποτέλεσμα δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα του Memoro στη σχετική θεματική ενότητα. Έτσι, όσοι συμμετέχουν στο πρόγραμμα, σε όποια πόλη και να κατοικούν, σε όποια χώρα και να βρίσκονται, έχουν άμεση πρόσβαση στα δεδομένα. Επίσης, προτείνονται συγκεκριμένες εκπαιδευτικές δραστηριότητες για την τάξη μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος με στόχο, για παράδειγμα, την κατανόηση της διαδοχής των ιστορικών γεγονότων σε μια περίοδο, τη γνωριμία με την αυτοβιογραφία, τη βιωματική προσέγγιση των γεγονότων μέσα από την οικογενειακή ιστορία κλπ. Το πρόγραμμα ολοκληρώνεται με την ατομική αξιολόγηση και την αξιολόγηση της ομάδας. Σε κάθε βήμα της υλοποίησης υπάρχει βοήθεια και τεχνική υποστήριξη από τους υπεύθυνους στην Ελληνική Τράπεζα Αναμνήσεων.
Το ευρύτερο πρόγραμμα προτείνει και άλλες θεματικές όπως η μετανάστευση, τα επαγγέλματα, οι τόποι, η εκπαίδευση, οι δύο παγκόσμιοι πόλεμοι, κοινωνικοί θεσμοί κλπ. Με αυτό το εύρος των θεμάτων δίνεται η δυνατότητα να ασχοληθούν οι ενδιαφερόμενοι με ζητήματα που αφορούν όχι μόνο ιστορικά γεγονότα αλλά και την καθημερινότητα των ανθρώπων μέσα σε ιστορικά ταραγμένες περιόδους. Επίσης, να εξετάσουν διάφορους παράγοντες -κοινωνικούς, οικονομικούς, θρησκευτικούς- που επηρέασαν τα βιώματα των αφηγητών και όρισαν τη μνήμη τους, δηλαδή αυτά που επέλεξαν να θυμούνται ή να απωθήσουν, ή τη συναισθηματική κατάσταση κάτω από την οποία ανακαλούν την ανάμνηση. Τα πρόσωπα που μέχρι πρότινος είχαν υποστεί τις συνέπειες της Ιστορίας γίνονται πρωταγωνιστές, αποκτούν ακροατήριο και καταθέτουν την εμπειρία τους. Οι εξερευνητές, λοιπόν, έρχονται αντιμέτωποι με μία από τις δυσκολίες του επαγγελματία ιστορικού: την αξιοπιστία των πηγών. Σε καμία περίπτωση, η δυσκολία αυτή δρα ανασταλτικά ή αποθαρρυντικά. Αντίθετα, λειτουργεί ως έναυσμα για ανάλυση, συνεξέταση με γραπτές πηγές ή με τα ίδια τα σχολικά εγχειρίδια.
Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε το σχολικό έτος 2011-2012 με μαθητές του 2ου ΓΕΛ Ηλιούπολης στο πλαίσιο του μαθήματος των Ερευνητικών Εργασιών στην Α' Λυκείου. Συγκέντρωσαν προφορικές μαρτυρίες με θέματα τον πόλεμο, τη μετανάστευση, τη διαφορετικότητα, την παρουσία δυναμικών γυναικών και τις πράξεις αλληλεγγύης. Πρόκειται για μια καλή πρακτική, από εκείνες που ενισχύουν τη βιωματική προσέγγιση της ιστορίας, αναδεικνύουν την τοπική μνήμη και ενδυναμώνουν τις σχέσεις μέσα στην κοινότητα. Αναμφίβολα, συνάδουν με τη στοχοθεσία, τις αρχές, τις κατευθύνσεις και τις φάσεις διεξαγωγής του μαθήματος των Ερευνητικών Εργασιών. Ενδεικτικά αναφέρω τη διεπιστημονικότητα, τη διερευνητική προσέγγιση, την ομαδοσυνεργατική προσέγγιση της μάθησης, τη συλλογή, ταξινόμηση και επεξεργασία δεδομένων, την επικοινωνία του σχολείου με την κοινότητα, την παραγωγή υλικού, τη δημοσιοποίηση του υλικού, την ατομική και την ομαδική αξιολόγηση κ.α.
Εύχομαι καλή περιήγηση στην Ελληνική Τράπεζα Αναμνήσεων (www.memoro.org/gr-gr/).
Το Νοέμβριο του 2011, η Ελληνική Τράπεζα Αναμνήσεων έλαβε τιμητική διάκριση από το TEDx Athens Competition στον τομέα της καινοτομίας στην εκπαίδευση.
Για περισσότερες πληροφορίες απευθυνθείτε στο info@bankofmemories.gr
ΧΡΗΣΙΜΟ ΥΛΙΚΟ
Memoro: the bank of memories www.memoro.org/the-project.php
Sarli, M., «Ελληνική Τράπεζα Αναμνήσεων: εμείς είμαστε η ιστορία μας», ιστοσελίδα TEDxAthens.com.
2012: European Year of Active Ageing (Ενεργός Γήρανση) http://europa.eu/ey2012/ Στην Ηλιούπολη το πρώτο σχολείο που "εξερευνά αναμνήσεις" www.cityofilioupolis.gr/content/view/3813/2/
Γεωργαντά, Μ.Ν. (2012), «Τράπεζα αναμνήσεων: για να μαθαίνουν οι νέοι», Ελεύθερος Τύπος, 3 Μαρτίου, σ. 16.
Ισμαηλίδου, Ε. (2012), «Ήρθε η τράπεζα για καταθέσεις αναμνήσεων», Το Βήμα, 7 Ιανουαρίου.
Καταγραφή των προφορικών ιστοριών σε αρχεία - Αξιοποίηση στο σχολείο
Γκίκα, Ε., Μπελογιάννη, Μ. (2012), «Η ιστορική έρευνα στο σχολείο ως βιωματική δράση: Η σχολική ζωή του Βαρβακείου 1934-2000», Νέα Παιδεία, 142, σσ. 118-129
Παραδείγματα συγκέντρωσης προφορικών μαρτυριών
Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών-Αρχείο Προφορικής Παράδοσης www.kms.org.gr
USC Shoah Foundation Institute http://dornsife.usc.edu/vhi/


Πηγή: Νέα Παιδεία (2012), τεύχος 143
  
 Επισκεφτείτε τη σελίδα του ελληνικού προγράμματος: 



 «Η Ιστορία δεν είναι ένα μάθημα βαρετό. Η Ιστορία είναι στη διπλανή πόρτα, στην κυρία που έζησε την πείνα και τη φρίκη του πολέμου, στο ζευγάρι που μετανάστευσε, στις εμπειρίες των προηγούμενων γενεών. Πολλοί από εμάς αναπολούμε τις ιστορίες που ακούγαμε από τους παππούδες μας. Με το πέρασμα του χρόνου εκτιμούμε την αξία τους και συχνά ανατρέχουμε σε αυτές για να αντλήσουμε έμπνευση. Η Τράπεζα Αναμνήσεων έχει σκοπό να μεταφέρει λίγη από αυτή τη μαγεία σε όποιον αφιερώσει λίγα λεπτά για να διηγηθεί, λίγα λεπτά για να ακούσει», εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Μαρίνα Σαρλή, εκ των δημιουργών του ελληνικού εγχειρήματος. 


 Βλ. επίσης άρθρο στο Βήμα, 7/1/2012 


 

Σάββατο 8 Φεβρουαρίου 2014

Εκπαιδευτικό υλικό: Ναζισμός και ιστορική εκπαίδευση



Διημερίδα με θέμα: Ναζισμός και Ιστορική Εκπαίδευση
ΚΑΣΤΟΡΙΑ, 7-8 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2014

Εκπαιδευτικό υλικό από τα βιωματικά εργαστήρια

1ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ:
ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΑΚΚΑ «Εμείς και οι "άλλοι": η εμπειρία του ανεπαίσθητου εκφασισμού μιας κοινωνίας και η σύγχρονη συγκυρία»


Παρουσίαση:


Φύλλα εργασίας:

2ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ:
ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΜΠΡΕΝΤΑΝΟΥ «Αποκαλύπτοντας τη συνενοχή»

 http://foundation.parliament.gr/VoulhFoundation/VoulhFoundationPortal/images/site_content/voulhFoundation/file/Ekpaideytika%20New/Nazismos/0_0nazismos.pdfΤο εργαστήριο εντάσσεται στο υλικό του προγράμματος Δημοκρατία και Εκπαίδευση του Ιδρύματος της Βουλής, όπου και άλλα παιδαγωγικά εργαστήρια και φάκελος για τον εκπαιδευτικό.





Αποσπάσματα ταινιών που χρησιμοποιήθηκαν: https://drive.google.com/