Τετάρτη, 3 Φεβρουαρίου 2016

Προκήρυξη 4ου Διαγωνισμού Ορθογραφίας - Κυριακή 6 Μαρτίου 2016



Ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Καστοριάς προκηρύσσει τον 4ο Διαγωνισμό Ορθογραφίας για τους μαθητές της Γ΄ τάξης Γυμνασίου όλων των ημερήσιων Γυμνασίων της Π.Ε. Καστοριάς, ο οποίος θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 6 Μαρτίου 2016 στην αίθουσα εκδηλώσεων του 4ου Γυμνασίου Καστοριάς.
Όπως και στους προηγούμενους διαγωνισμούς, οι μαθητές που θα συμμετέχουν θα διαγωνιστούν προφορικά στην ορθογραφία, την ερμηνεία, την ετυμολογία και τον σχηματισμό πρότασης με λέξεις, οι οποίες θα επιλεγούν με κλήρωση από τράπεζα λέξεων από τον ίδιο τον διαγωνιζόμενο. Οι λέξεις θα προέρχονται από όλα τα σχολικά βιβλία των τριών τάξεων του Γυμνασίου και η ορθογραφία της λέξης θα πρέπει να συμφωνεί μ’ αυτή της Νεοελληνικής Γραμματικής και του Ερμηνευτικού Λεξικού Νέας Ελληνικής που διδάσκεται στο Γυμνάσιο. Οι απαντήσεις θα δίνονται σε ορισμένο χρόνο προφορικά και με αναγραφή της λέξης στον πίνακα. Ο διαγωνισμός θα περιλαμβάνει τρία επίπεδα δυσκολίας, στα οποία θα προκριθούν οι διαγωνιζόμενοι με τη μεγαλύτερη βαθμολογία κάθε φορά.
Οι διαγωνιζόμενοι θα αξιολογηθούν από κριτική επιτροπή φιλολόγων.
Οι τρείς πρώτοι που θα επιτύχουν στις δοκιμασίες όλων των επιπέδων και θα λάβουν τη μεγαλύτερη βαθμολογία θα βραβευθούν με ιδιαίτερα έπαθλα, ενώ όλοι οι διαγωνιζόμενοι θα λάβουν τιμητική διάκριση.
Παρακαλούμε τους Διευθυντές των Γυμνασίων της Π.Ε. Καστοριάς να ανακοινώσουν την παρούσα προκήρυξη του ΣΦΚ και με τη βοήθεια των συνδέσμων-εκπροσώπων του ΣΦΚ σε κάθε σχολείο να καταθέσουν τον κατάλογο των συμμετεχόντων μαθητών (Όνομα, Επώνυμο, Πατρώνυμο, σταθερό τηλέφωνο) έως την Παρασκευή 12 Φεβρουαρίου 2016 στο e-mail του Συνδέσμου Φιλολόγων (synfikas@gmail.com).
Μετά τη συγκέντρωση των συμμετοχών θα επανέλθουμε με νεότερη ανακοίνωση για περισσότερες πληροφορίες για τη διεξαγωγή του διαγωνισμού.
Ευελπιστούμε στη βοήθεια των συναδέλφων φιλολόγων -και όχι μόνο- για την προετοιμασία και την παρακίνηση των μαθητών τους.
Για οποιαδήποτε επιπλέον πληροφορία μη διστάσετε να απευθυνθείτε στα μέλη του Δ.Σ. του Συνδέσμου Φιλολόγων, είτε απευθείας είτε μέσω των εκπροσώπων μας.

Για το Δ. Σ.

Ο Πρόεδρος

Αλέξανδρος Μακρίδης
Η Γεν. Γραμματέας

Διονυσία Νημά

Σάββατο, 16 Ιανουαρίου 2016

Απολογισμός δράσεων του ΣΦΚ κατά το 2015



1. 6/2/2015: Παρουσίαση του βιβλίου του Δημήτρη Βλαχοπάνου "Αγαπημένη μου αδελφή Άλεξ...", βασισμένο στα γεγονότα του Αυγούστου του 1943 στο μαρτυρικό χωριό Κομμένο Άρτας. Για το βιβλίο και τα ιστορικά γεγονότα μίλησαν οι κ. Αγγελική Μπαλτατζή, φιλόλογος και κ. Φώτιος Αντωνίου, συνταξιούχος φιλόλογος - πρώην Διευθυντής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. 
2.    7/2/2015: Κοπή Βασιλόπιτας στον Ναυτικό Όμιλο Καστοριάς, όπου συναντήθηκαν και διασκέδασαν μέλη του Συνδέσμου.
3.    20/3/2015: Διοργάνωση βιωματικού θεατρικού εργαστηρίου για τη διδασκαλία της λογοτεχνίας με θέμα την Οδύσσεια και εμψυχώτρια την εκπαιδευτικό-θεατρολόγο-ηθοποιό κ. Μαρία Μουστάκα.
4.    28/3/2015: Διοργάνωση επιμορφωτικής Ημερίδας με θέμα "Τα γλωσσικά μαθήματα στο ψηφιακό περιβάλλον του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας - Παρουσίαση διδακτικών σεναρίων (Αρχαία και Νέα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία). Η ημερίδα διοργανώθηκε σε συνεργασία με το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας και φιλοξενήθηκε στο Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστοριάς. Για το ψηφιακό περιβάλλον του ΚΕΓ μίλησε ο επιστημονικός υπεύθυνος κ. Βασίλης Βασιλειάδης, ενώ παρουσίασαν σενάρια διδασκαλίας βασισμένα σε αυτό οι φιλόλογοι κκ. Γιούλη Αλεξλιου και Μαρία Τσούμαρη,
5.    26/4/2015: Διοργάνωση 3ου Διαγωνισμού Ορθογραφίας για μαθητές Γ΄ Γυμνασίου, στο 4ο Γυμνάσιο Καστοριάς. Συμμετείχαν 18 μαθητές από τα σχολεία της Π.Ε. Καστοριάς, οι οποίοι έλαβαν αναμνηστικό δίπλωμα και βιβλία, προσφορά εκδοτικού οίκου και της Ακαδημίας Αθηνών. Στους τρεις πρώτους, που αναδείχθηκαν μετά από τρεις διαδοχικές διαγωνιστικές φάσεις, απονεμήθηκαν ιδιαίτερα βραβεία.
6.    10/5/2015: Μουσική εκδήλωση "Η Μουσική συναντά την Ποίηση". Παρουσιάστηκαν μελοποιημένα ποιήματα από τους μουσικούς Βαγγέλη Κόντο, κιθάρα-τραγούδι, Απόστολο Δημητρακόπουλο, κιθάρα-τραγούδι, Νατάσα Χρηστίδου, τραγούδι και Δανιήλ Παπαδανιήλ, αφήγηση.
7. 14-24/6/2015: Διοργάνωση Έκθεσης Φωτογραφίας με θέμα "Εγκαταλελειμμένα σχολεία στην Καστοριά και την περιοχή της" σε συνεργασία με τον Σύλλογο Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και την Ένωση Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης και υπό την αιγίδα της Περιφερειακής Ενότητας Καστοριάς. Η έκθεση φιλοξενήθηκε στο ισόγειο της Περιφερειακής Ενότητας Καστοριάς και περιλάμβανε 75 φωτογραφίες ερασιτεχνών φωτογράφων από εγκαταλελειμμένα σχολεία της περιοχής της Καστοριάς.
8.    11/10/2015: Διοργάνωση ημερήσιας εκδρομής στο Πάρκο Εθνικής Συμφιλίωσης. Συμμετείχαν μέλη και φίλοι του Συνδέσμου, οι οποίοι -παρά τις αντίξοες καιρικές συνθήκες- περιηγήθηκαν και ξεναγήθηκαν στους χώρους και τις εκθέσεις του Πάρκου από τον επιστημονικό υπεύθυνο κ. Ραϋμόνδο Αλβανό.
9.    Νοέμβριος 2015: Έκδοση ημερολογίου του 2016 με φωτογραφικό υλικό από την Έκθεση Φωτογραφίας με θέμα "Εγκαταλελειμμένα σχολεία στην Καστοριά και την περιοχή της" σε συνεργασία με τον Σύλλογο Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και την Ένωση Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης.
Ευχαριστούμε όλους όσοι συνέδραμαν στο έργο του ΣΦΚ και στήριξαν με την παρουσία τους τις εκδηλώσεις του.

Για το Δ. Σ.


Ο Πρόεδρος


Αλέξανδρος Μακρίδης
Η Γεν. Γραμματέας


Διονυσία Νημά


Κυριακή, 15 Νοεμβρίου 2015

"Λόπου Σέτς": Μια ανάγνωση



ΛΟΠΟΥ ΣΕΤΣ σημαίνει «Το λημέρι του λύκου» και είναι η ονομασία  μιας απόκρημνης περιοχής του Γράμμου, κοντά στο Μονόπυλο του Νομού Καστοριάς. Τα γεγονότα του μυθιστορήματος διατρέχουν μια τριακονταετία, από το 1910 ώς τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και το υλικό οργανώνεται γύρω από τρεις βασικούς θεματικούς άξονες: τον πόλεμο, τον θάνατο και -πρώτα απ’ όλα και πάνω απ’  όλα-  τον έρωτα.

 Τα πρόσωπα και οι χώροι ανήκουν στην προσωπική γενεαλογία της συγγραφέως, είναι δηλαδή αληθινά. Με την πορεία όμως της αφήγησης, η ιστορία ακολούθησε τον δικό της τρόπο, κάποιοι ήρωες τραβήχτηκαν στη σκιά ενώ άλλοι αυτονομήθηκαν και βγήκαν μπροστά στο φως.
Η αφήγηση ρέει αβίαστα και οδηγεί στις κορυφώσεις με ηρεμία και νηφαλιότητα, χωρίς έντονες εξάρσεις.  Εξίσου καλοδουλεμένη και η γλώσσα: στιβαρή και περίτεχνη στα περιγραφικά μέρη, απλή και φυσική στους διαλόγους.

Από την ιστοσελίδα του εκδοτικού οίκου ΔΩΔΩΝΗ

 
Μαθαίνοντας ότι η συνάδελφος Σοφία Κλειούση εξέδωσε το πρώτο της μυθιστόρημα και έχοντας ήδη διαβάσει το βραβευμένο από την Πανελλήνια Ένωση Λογοτεχνών διήγημά της « Οδός Κυρίτση», είχα την προσδοκία ότι θα κατάφερνε να υπηρετήσει με εξαίρετο τρόπο κι αυτό το είδος του λογοτεχνικού πεζού λόγου. Και δεν διαψεύστηκα! Το μυθιστόρημά της « Λόπου Σετς» κατόρθωσε από την αρχή να με συνεπάρει, να με γοητεύσει, σε κάποια σημεία να με συγκινήσει τόσο, που η συναισθηματική πληρότητα παρέμεινε αμείωτη μέχρι το τέλος.
Τα πρόσωπα του μυθιστορήματος είναι καθημερινοί ήρωες, που από τη μία ζουν τη ζωή και τους έρωτές τους με πάθος και ένταση και από την άλλη εκφράζουν τις ανησυχίες και τους προβληματισμούς τους για τις δυσκολίες της ζωής τους, που όμως δεν στέκονται εμπόδιο στα σχέδιά τους.
Ο τόπος που ζουν και κινούνται οι ήρωες είναι η απόκρημνη περιοχή του Γράμμου με την άγρια ομορφιά της οικεία και λυτρωτική.
Τα γεγονότα τοποθετούνται στις πρώτες δεκαετίες του 20ου αι., ενταγμένα στο ιστορικό πλαίσιο των περιπετειών του ελληνισμού εκείνης της εποχής.
Η συγγραφέας καταπιάνεται στο μυθιστόρημά της με την ανθρωπογεωγραφία της περιοχής και τα ιστορικά γεγονότα της εποχής, με συνεκτικό ιστό τον έρωτα και τις προσωπικές περιπέτειες των ηρώων. Ξεδιπλώνει το ταλέντο της, προσφέροντάς μας ένα μυθιστόρημα που προορίζεται για αναγνώστες που είναι λάτρεις της δράσης και της πλοκής και επιθυμούν να παρακολουθήσουν τις γεμάτες επιδεξιότητα περιγραφές της δημιουργού.
Ένα άλλο στοιχείο που σου κεντρίζει το ενδιαφέρον  στην ανάγνωση του μυθιστορήματος είναι το γεγονός ότι τα πρόσωπα και οι χώροι είναι αληθινά και συμβάλλουν στη δημιουργία μιας οικείας σχέσης με αυτά.
Τέλος, είναι η χρήση της γλώσσας που κάνει το μυθιστόρημα "Λόπου Σετς" ξεχωριστό: το λεξιλόγιο είναι πλούσιο, οι λέξεις επιλεγμένες με προσοχή, οι διάλογοι φυσικοί και ανεπιτήδευτοι, ενώ και ο λυρισμός πολλών σημείων του κειμένου ασκεί έντονη γοητεία στον αναγνώστη.
Το "Λόπου Σετς" σε κερδίζει από την αρχή και είναι γραμμένο με φροντίδα και αγάπη για τους ανθρώπους του Γράμμου!

Στέλλα Μπίλιου
Φιλόλογος

Η Σοφία Κλειούση γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Καστοριά, όπου ζει μόνιμα. Σπούδασε στο τμήμα Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ.με ειδικότητα στον τομέα Μεσαιωνικών και Νεοελληνικών Σπουδών. Από το 2001 υπηρετεί στη δημόσια μέση εκπαίδευση. Ασχολείται συστηματικά με το θέατρο στην εκπαίδευση οργανώνοντας θεατρικές παραστάσεις στα πλαίσια σχολικών πολιτιστικών προγραμμάτων. Τον Φεβρουάριο του 2015 τιμήθηκε με έπαινο στον 33ο Πανελλήνιο Λογοτεχνικό Διαγωνισμό της Πανελλήνιας  Ένωσης Λογοτεχνών για το διήγημα της "Οδός Κυρίτση", ενώ τον Ιούνιο του ίδιου έτους απέσπασε έπαινο στους Λ' Πανελλήνιους Αγώνες Ποίησης Δελφών για το ποίημά της "Σήμερα". Είναι παντρεμένη με τον γεωλόγο Ηλία Παπαγεωργίαδη και μητέρα μιας εννίαχρονης κόρης. Το "Λόπου Σέτς" είναι το πρώτο της μυθιστόρημα.

 

Πέμπτη, 5 Νοεμβρίου 2015

Παρασκευή, 16 Οκτωβρίου 2015

Ο Ναζίμ Χικμέτ στην ελληνική δισκογραφία



Αν εξαιρέσουμε τον Ισπανό ποιητή Federico Garcia Lorca, που χωρίς αμφιβολία κατέχει την πρωτοκαθεδρία σε δημοφιλία ξένου ποιητή στην Ελλάδα, αμέσως μετά ακολουθεί μια τριάδα ξένων ποιητών που φαίνεται ν’ αποτελεί ισχυρή πηγή έμπνευσης για πολλούς Έλληνες μουσικούς. Πρόκειται για τον Γερμανό Μπέρτολτ Μπρεχτ, τον Χιλιανό Πάμπλο Νερούδα και τον Τούρκο Ναζίμ Χικμέτ.

O Ναζίμ Χικμέτ (1902-1963) άλλωστε, πολύ περισσότερο από τους υπόλοιπους, είχε ιδιαίτερους δεσμούς με την Ελλάδα κι ας προερχόταν από την αντίπερα όχθη! Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη, μνημόνευε  συχνά την Ελλάδα στο έργο του κι εν γένει διαπνεόταν από έναν ισχυρό φιλελληνισμό, ο οποίος διασπά αποφασιστικά τα στεγανά που για ποικίλους λόγους ορθώθηκαν ανάμεσα στους δυο γειτονικούς λαούς. Ο Γιάννης Ρίτσος υπήρξε ο κύριος μεταφραστής του στην ελληνική γλώσσα και τη δική του μεταφορά επέλεξαν οι περισσότεροι μουσικοί που καταπιάστηκαν με την ευαίσθητη και λυρική γραφή του Χικμέτ.

Πρώτος ο Θάνος Μικρούτσικος, στην παρθενική του μάλιστα ολοκληρωμένη δισκογραφική εμφάνιση, ήταν αυτός που σύστησε τον Ναζίμ Χικμέτ στο ελληνικό μουσικόφιλο κοινό με τον πολυσήμαντο κύκλο τραγουδιών «Πολιτικά Τραγούδια» (LYRA, 1975). O δίσκος αυτός έκανε ισχυρή εντύπωση μόλις κυκλοφόρησε κι επέβαλε μεμιάς τον νέο συνθέτη αποσπώντας διθυραμβικά σχόλια. Φαίνεται όμως πως σημαντικό ρόλο σ’ αυτή την υποδοχή έπαιξε και ο ποιητικός λόγος που επιστρατεύτηκε με επιλεγμένα κείμενα του Γερμανού ποιητή Βολφ Μπίρμαν και του Ναζίμ Χικμέτ. Από τα έξι ποιήματα του Τούρκου ποιητή τα τρία («Μικρόκοσμος», «Αν η μισή μου καρδιά», «Το έπος του σεΐχη Μπεντρεντίν») βασίστηκαν σε μετάφραση του Γιάννη Ρίτσου, ενά τα υπόλοιπα τρία («Χιονίζει», «Η πιο όμορφη θάλασσα», «Αυτό είναι») σε μετάφραση του Γιώργου Παπαλεονάρδου. Η συγκλονιστική ερμηνεία της Μαρίας Δημητριάδη έδωσε ακόμη μεγαλύτερη ώθηση στα διαχρονικά αυτά τραγούδια.

Ένα χρόνο μετά τα «Πολιτικά Τραγούδια» ο Θάνος Μικρούτσικος επανήλθε στον ποιητή μελοποιώντας το ποίημα «Ο εχθρός», το οποίο κυκλοφόρησε σε δίσκο 45 στροφών μαζί με το τραγούδι «Ρόζα Λούξεμπουργκ» σε στίχους του Μάνου Ελευθερίου (LYRA, 1976). Κι ενώ το τραγούδι του Μάνου Ελευθερίου στη συνέχεια ενσωματώθηκε στον κύκλο τραγουδιών «Τροπάρια για φονιάδες» (1977), δεν συνέβη κάτι ανάλογο με το τραγούδι του Χικμέτ, το οποίο περιορίστηκε σ’ αυτή την έκδοση. Ερμηνεύτρια και πάλι η Μαρία Δημητριάδη. 



Μερικά χρόνια αργότερα, στους περίφημους «Αγώνες Ελληνικού Τραγουδιού» της Κέρκυρας που οργάνωσε ο Μάνος Χατζιδάκις επί δύο συνεχόμενες χρονιές (1981, 1982), ακούστηκαν δύο ακόμη μελοποιήσεις του Ναζίμ Χικμέτ. Πρόκειται για τα δύο τρυφερά «Νανουρίσματα», τα οποία έγραψαν η Ηδύλη Τσαλίκη και ο Ηρακλής Καζάκης (MINOS, 1981/1982). Τα ερμήνευσαν αντίστοιχα η συνθέτρια και η Ρηνιώ Κουρδάκη.

Τα δυο αυτά «Νανουρίσματα» μελοποίησε λίγο αργότερα και ο Μιχάλης Τρανουδάκης για το δίσκο του «Σύννεφο σύννεφο πού πάς» με ερμηνεύτρια τη Σοφία Μιχαηλίδη (Δισκογραφικός Συνεταιρισμός Καλλιτεχνών, 1983). Αξιοσημείωτο είναι ότι στο διαδίκτυο κυκλοφορεί και μια τρίτη μελοποίηση των δύο «Νανουρισμάτων» από τον συνθέτη Μιχάλη Κλεάνθη, η οποία όμως δε φαίνεται να έχει ποτέ δισκογραφηθεί.

Νωρίτερα όμως, το 1982, είχαμε την έκδοση του δίσκου «Η Μαρία Φαραντούρη τραγουδά Λιβανελί» (MINOS, 1982) με συνθέσεις του Τούρκου δημιουργού Ζουλφί Λιβανελί, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και τέσσερα ποιήματα του Ναζίμ Χικμέτ. Τα δύο απ’ αυτά («Χιροσίμα», «Σαν τον Κερέμ») μεταφέρθηκαν στα ελληνικά από τον Λευτέρη Παπαδόπουλο, ενώ άλλα δύο Karli kayin ormani», «Bulut mu olsam») αποδίδονται στην τουρκική γλώσσα από τη Μαρία Φαραντούρη και τον συνθέτη. 



Η κορυφαία όμως μελοποιημένη εμφάνιση του Χικμέτ στην ελληνική δισκογραφία φέρει την υπογραφή του Μάνου Λοΐζου και κυκλοφόρησε μετά το θάνατo του συνθέτη με τον τίτλο «Γράμματα στην αγαπημένη» (MINOS, 1983). Στην πραγματικότητα ο Μάνος Λοΐζος είχε αρχίσει να καταπιάνεται μ’ αυτά τα τραγούδια τουλάχιστον δέκα χρόνια νωρίτερα πάνω στη μετάφραση του Γιάννη Ρίτσου, ενώ το 1976 επιχείρησε μια πρώτη πρόχειρη εγγραφή με τη φωνή του Μανόλη Ρασούλη, χωρίς να μείνει ικανοποιημένος. Πάλεψε πολύ με το υλικό αυτό ο συνθέτης και δοκίμασε διάφορα ενορχηστρωτικά σχήματα, χωρίς ποτέ να δώσει τελική μορφή στα τραγούδια και κυρίως χωρίς ποτέ να προλάβει να τα ηχογραφήσει επίσημα στο στούντιο. Ο μεταθανάτιος δίσκος που κυκλοφόρησε με τη φωνή του και τη συνοδεία απλής κιθάρας και φυσαρμόνικας από ερασιτεχνική ηχογράφηση σε μαγνητοταινία αποτελεί παρόλα αυτά ένα πολύτιμο ντοκουμέντο, ενώ τα τραγούδια αγάπηθηκαν πολύ κι αξακολουθούν να ακούγονται με ξεχωριστή συγκίνηση. Οι τίτλοι τους:  «Μονάκριβή μου», «Για τη ζωή», «Το δίχτυ», «Απερίγραπτη λένε», «Στηθάγχη», «Κατά τις λάμψεις πέρα», «Χλιαροί και παλλόμενοι», «Λίγα γαρούφαλα», «Όπως ο Κερέμ», «Τι όμορφο που ’ναι να σε συλλογιέμαι», «Αν με τη μεσολάβηση», «Η πιο όμορφη θάλασσα», «Ένα κρεβάτι εκστρατείας», «Ο άνεμος κυλάει».

Τα κατοπινά χρόνια εμφανίστηκαν σποραδικές μελοποιήσεις του Ναζίμ Χικμέτ στην ελληνική δισκογραφία. Το 1986 ο Σωτήρης Ρεμπάπης συμπεριέλαβε το ποίημα «Οι μαχητές» με τη Βασιλική Βιρουράκη στο δίσκο «Τα παλικάρια» (Ανεξάρτητη έκδοση, 1986). Το 1995 ο λαϊκός συνθέτης Θανάσης Πολυκανδριώτης μελοποίησε το ποίημα «Ύμνος στη ζωή» για το δίσκο «Τα βιώματά μου» με ερμηνευτή τον Στέλιο Καζαντζίδη (ΜΒΙ, 1995).  Επίσης ο Κωστής Μαραβέγιας συμπεριέλαβε το ποίημα «Να μη λυγάς» στο δίσκο «Ραδιοπειρατής» (FM Records, 2003). Τέλος, οι Χειμερινοί Κολυμβητές μελοποίησαν το ποίημα «Κλαίουσες ιτιές» σε ελληνική απόδοση Στέλιου Μαγιόπουλου για το δίσκο «Το πέρασμά σου» (LYRA, 2007).



Κι ο Μίκης Θεοδωράκης; Ο συνθέτης που μελοποίησε τα πάντα, ξέχασε τον μεγάλο Τούρκο ποιητή; Όχι ακριβώς! Υπάρχει ένα μελοποιημένο ποίημά του από τον κορυφαίο Έλληνα δημιουργό και το βρίσκουμε στο δίσκο «Mikis Sings His Songs», ο οποίος ηχογραφήθηκε στο Βερολίνο το 1996 για λογαριασμό γερμανικής εταιρίας (Peregrina, 1997) κι επανεκδόθηκε το 2003 από την ελληνική FM Records. Πρόκειται για το ποίημα «Χιονίζει» σε μετάφραση Γιάννη Ρίτσου. Ερμηνεύει ο ίδιος ο Μίκης. Είναι ενδιαφέρουσα λοιπόν η σύγκριση των δύο διαφορετικών μελοποιήσεων του συγκεκριμένου ποιήματος, αυτής από τον Θάνο Μικρούτσικο στη μετάφραση του Γιώργου Παπαλεονάρδου κι αυτής από τον Μίκη Θεοδωράκη στη μετάφραση του Γιάννη Ρίτσου. Μάλιστα η σύγκριση μπορεί να επεκταθεί και στην ακρόαση μιας ανέκδοτης μελοποίησης του ίδιου ποιήματος που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο και υπογράφεται από τον Γρηγόρη Νικολόπουλο και το μουσικό σχήμα Μαγικοί Καθρέφτες.

Ανάλογες συγκρίσεις μπορούν να γίνουν και μεταξύ άλλων μελοποιήσεων κοινών ποιημάτων, όπως του «Στηθάγχη» («Αν η μισή μου καρδιά») και «Η πιο όμορφη θάλασσα» από τον Θάνο Μικρούτσικο και τον Μάνο Λοΐζο ή του «Όπως ο  Κερέμ» από τον Λιβανελί και τον Μάνο Λοΐζο.

Ενδιαφέρον επίσης παρουσιάζουν κάποιες επανεκτελέσεις: Στο δίσκο «Παράξενο δεν είναι;» (Legend, 2007) του Θάνου Μικρούτσικου έχουμε επανεκτέλεση του τραγουδιού «Η πιο όμορφη θάλασσα» από χορωδία, ενώ στο δίσκο «Τους έχω βαρεθεί», πάλι του Θάνου Μικρούτσικου, έχουμε άλλες δυο επανεκτελέσεις («Μικρόκοσμος», «Αν η μισή μου καρδιά») από το συγκρότημα Υπόγεια Ρεύματα (Legend, 2009)

Συμπληρωματικά στις παραπάνω επισημάνσεις θα μπορούσαμε ν’ αναφέρουμε ότι το διεθνές κοινό γνώρισε τον ποιητή κυρίως μέσα από τη μελοποίηση του ποιήματος «Το κορίτσι της Χιροσίμα»«Μικρό κορίτσι») από τον Ζουλφί Λιβανελί που αξιοποίησε μια παλιά σκοτσέζικη μελωδία. Το τραγούδι αυτό έκανε το γύρο του κόσμου και τραγουδήθηκε με τον αγγλόφωνο τίτλο «I Come and Stand at Every Door» ή «Hiroshima Girl» από διάσημους ερμηνευτές, όπως η Joan Baez, οι The Byrds και άλλοι.

Προσθέτω, τέλος, ότι ο σημαντικός Τούρκος πιανίστας και συνθέτης Φαζίλ Σάι το 2001 έγραψε  μουσική για το ντοκιμαντέρ «Ναζίμ», ενώ αμέσως μετά συνέθεσε το ομώνυμο ορατόριο βασισμένο σε ποίηση του Ναζίμ Χικμέτ, το οποίο παρουσίασε το 2005 στο αρχαίο θέατρο της Ασπένδου.

Δημήτρης Ε. Κωστούλας
φιλόλογος

Η μελέτη αυτή δημοσιεύτηκε αρχικά στην περιοδική επιθεώρηση "Θέματα Παιδείας", τεύχος 53-56 (2014) και στο ιστολόγιο ΔΙΣΚΟΒΟΛΟΣ